Русский
English
1965 жылы құрылған
1977 жылы қаланың 15 көпшілік кітапханалары Орталықтандырылған кітапхана жүйесіне біріктірілгеннен кейін, кітапхана Орталық қалалық кітапхананың функцияларын орындай бастады.
Біз жылына 12000 азаматқа қызмет көрсетеміз
Жыл сайын 12 мыңнан астам қала тұрғындары кітапхананың қызметтерін пайдаланады, оларға 81 мың данадан астам кітаптар мен журналдар таратылады. Кітапханада сирек кездесетін кітаптар жинақталған. …
Кітапхананың бағыты
Орталық қалалық аурухана қала тұрғындарын барлық білім салалары туралы ақпаратпен қамтамасыз етеді. 2002 жылдан бастап компьютерлік технологияларды енгізу жұмыстары басталды. Кітапхана Интернетке қол жеткізді.
2026 жылғы қыркүйек айының мерейгері Иван Иванович Дьячков
21 қыркүйек
Иван Иванович Дьячков
туғанына 105 жыл
(1921–2015)
Иван Иванович Дьячков 1921 жылдың 21 қыркүйегінде Қостанай облысы Таран ауданының Оренбург ауылында дүниеге келді. Осы ауылда бастауыш мектепті бітірді. Орта білімді аудан орталығында – Викторов кентінде (Таран деп өзгертілген) қазіргі Әйет ауылында алды. А. Иманов атындағы Қостанай мұғалімдер институтының жанындағы бір жылдық педагогикалық курсты бітіргеннен кейін Викторов орта мектебінде орыс тілі мен әдебиетінен сабақ берді.
Осы жерден 1941 жылдың қараша айында майданға аттанып, ол жерде 1944 жылдың қыркүйегіне дейін қатардағы жауынгер ретінде қызмет етті: алдымен – жеке барлаудың радиотелеграфисті және радисті, содан кейін радиостанция бастығы және байланыс ротасының – комсоргы, содан кейін 4-ші Овруч гвардиялық әуе-десанттық дивизиясының 9-шы полкінің комсоргы болды. Оның құрамында Солтүстік-батыс майданда, Курск шайқасында, Днепрден өту және Киевті азат ету кезінде, Корсун-Шевченков жау тобын талқандау кезінде, Днестрден өту және Батыс Украина мен Молдованы азат ету кезінде фашистермен болған ұрыстарға қатысты. Мұнда төртінші рет жарақат алып, мүгедек болды.
Соғыстан кейін пединститутты бітіріп, 20 жыл Қазақстан Компартиясының Таран аудандық, Қостанай мен Рудныйдың қалалық және облыстық комитеттерінде, ССКӨБ-ның Сарыбай кен басқармасының партком хатшысы болып жұмыс істеді.
№ 1 Рудный техникалық училищесін – жұмысшы мамандықтары институтының негізін қалап, шамамен 20 жыл басқарды. Жастық шағынан бастап ол бір уақытта журналистика мен әдеби қызметпен айналысты - мақалалар, очерктер, әңгімелер, өлеңдер шығарды: майданда – «Жауды жеңу» дивизиялық газетінде, бейбіт уақытта – жергілікті, облыстық, республикалық және одақтық басылымдарда. 1958 жылдың қыркүйегінен бастап КСРО және Қазақ КСР Журналистер Одағының мүшесі. (more…)
Қолөнер училищесін бітірген соң Владимир Владимирович Белич ұста - монтажшы мамандығын алды және Ворошиловград облысына «Союзпроммонтаж» трестінің № 18 басқармасына, әрі қарай Челябі-40 жұмысқа жіберілді.
Рудный қаласына Владимир Владимирович 1957 жылдың мамырында келді. «Востокметаллургмонтаж» тресінің монтаждау басқармасында, кейіннен «Казмеханомонтаж» ұста-монтажшылардың бригадирі болып жұмыс істеді. Белич бригадасы адымдағыш экскаваторларды монтаждаумен, фабрика салумен және Қостанай облысы бойынша көптеген басқа да объектілерді салумен айналысты. Ол тамаша қызметкер, ұйымдастырушы ғана емес, сондай-ақ жақсы тәлімгер, жас ұрпаққа тәжірибе мен білім берді.
Еңбектегі жоғары көрсеткіштері үшін Владимир Владимирович Белич Еңбек Қызыл Ту орденімен марапатталды, 1971 жылы Қазақ КСР Мемлекеттік сыйлығының лауреаты болды. 1974 жылдың 8 қаңтарында оған Ленин ордені және «Алтын Жұлдыз» медалі тапсырумен Социалистік Еңбек Ері жоғары атағы берілді.
Лингвист-ғалым, әдебиеттанушы, түркітанушы, аудармашы Ахмет Байтұрсынұлының туған жері
Қостанай облысының киелі орындарының бірі – ХХ ғасырдағы Қазақстанның қоғамдық саяси қайраткері, «Алаш» ұлттық партиясының көшбасшысы, ағартушы, лингвист, әдебиеттанушы, түркітанушы, аудармашы Ахмет Байтұрсынұлының туған жері. Бұл Торғай уезінің Ақкөл ауылының жанындағы Сарытүбек ауылы (Қазіргі Жангелдин ауданының аумағы). Байтұрсынұлы дүниеге келген үй 50-ші жылдардың соңында қираған. Оның осында тұрғанын көптеген жылдар бойы көрсеткіш тақтайша ғана еске салып тұратын. 2010 жылы жергілікті тұрғындар тарих ескерткішін мүлдем жоғалтпау үшін қыстауды қалпына келтірді. Құрылыс кезінде саман үйдің бастапқы түрі сақталды. Жұмыс XIX ғасырдың технологиялары бойынша жүргізілді.
Ахмет Байтұрсынұлы тамаша әдебиетші, педагог, лингвист болған.Ол қазақ жазуын араб графикасы негізінде реформалап, оны шетелде тұратын миллиондаған қазақтарға пайдалануға мүмкіндік берді.
Ахмет Байтұрсынұлы қазақ әдебиеті мен жазуының дамуына зор үлес қосты. Атап айтқанда, оның «Қырық ертегі» және «Маса» жинақтарына енген ең танымал ертегілері. Ол қазақ ауызша халық шығармашылығының үлгілерін жинау және басып шығару бойынша үлкен жұмыс жүргізді. Ахмет Байтұрсынұлы қазақ балаларына ана тілін үйрету үшін бірқатар оқулықтар жазды. Олардың ішінде: «Оқу құралы», «Тіл бойынша оқу құралы», «Әліппе», «Жаңа әліппе» және «Баяншы» әдістемелік құралы.
1905 жылы Ахмет Байтұрсынұлы саяси қызметке белсене араласады. 1907 жылы ол алғаш рет патша әкімшілігін сынағаны үшін түрмеге жабылды, ал 1909 жылы Семей түрмесінде сотсыз 8 айға екінші рет қамалды. 1917 жылы Орынбордағы екі жалпы Қырғыз съезінде «Алаш» Қазақ партиясын құруға қатысып, Алаш-Орда үкіметінің ұйымдастырушылары мен басшыларының бірі болды.
Ахмет Байтұрсынұлы өз заманының ең білімді адамдарының қатарына кірді және «Алаш орда» саяси қозғалысының көшбасшысы ретінде үлкен беделге ие болды. Біраз уақыттан кейін ол «Алаш» партиясының басқа жетекшілері сияқты қуғын-сүргінге ұшырайды. 1937 жылы Ахмет Байтұрсынұлы атылды.
Петр Никанорович Клешнев 1926 жылы 27 тамызда Приморск өлкесінде дүниеге келген. 1944 жылдың қарашасында Омбы облысының Каганов аудандық әскери комиссариаты Қызыл Армия қатарына шақырылды. Алты ай оқыған соң Қызыл ту Тынық мұхит флотының құрамында торпедалық катерлерде моторист-машинист, аға руль сигналшысы болып қызмет атқарды.
Петр Никанорович Курил аралдары аймағында жапондармен шайқастарға қатысып, Манчжурияны азат еткен. Жеңісті Порт-Артурда қарсы алды. Әскери атағы - 1-дәрежелі старшина. «Жапонияны жеңгені үшін» медалімен, мерейтойлық медальдармен марапатталған.
Соғыстан кейін Петр Никанорович ССКӨБ АҚ ТКТЖКБ-да электровоз машинисі болып еңбек етті, 1981 жылы еңбек зейнеткерлік демалысқа шықты. Бейбіт еңбегі үшін ол «Еңбек ардагері» медалін алды.
Петр Клешнев – Рудный қаласында танымал ақын. Шығармашылық тақырыптары әртүрлі, бірақ лирикалық мотивтер басым. Соғыс туралы естеліктер де бар, оның өлеңдері «Соғыссыз өмір сүріңдер, адамдар!» ұранымен жазылған.
Валентина Евдокимовна Кейдия 1951 жылы 27 тамызда Челябі облысының Бреды ауылында дүниеге келген. Уақыт өте келе отбасы Рудныйға көшті. Алғашқы әдеби қабілеттері мектепте пайда бола бастады: ол жылнамалар журналын жүргізді, өлеңдер жазды.
11 жасында Валентина анасынан айрылып, Троицктегі үлкен әпкесіне көшіп барды. Содан кейін ол отбасымен бірге су электр станциясының құрылысына Абхазияға кетті. Ол жерде шахталық көтергіш машинисті болып жұмысқа кірді, содан кейін Тәжікстандағы геологиялық барлау партиясында, Самарқанд маңындағы шахтада еңбек етті.
1976 жылы Валентина Евдокимовна Рудныйға оралды. Жерасты кенішінде жұмыс істеді, қызын өсірді, өлеңдер жазды. Көп ұзамай оның өлеңдері қалалық және облыстық газеттерде жарияланады. Ақын ретінде ол түрлі комсомол және партия конференцияларында жиі өнер көрсетті.
1996 жылы Валентина Кейдия облыстық «Ковчег» әдеби бірлестігіне кірді. Оның өлеңдері, очерктері, эсселері республикалық «Нива» журналында, облыстық «Берега» басылымында, «Рудненский рабочий» және «Магнетит» газеттерінде жарияланды. Ұлы Отан соғысындағы Жеңістің 75 жылдығына орай ол Л.Н.Толстой атындағы облыстық кітапханада жарияланған байқауда екінші орынға ие болды. Композитор және музыкант Владимир Лушт оның өлеңдеріне бірнеше ән жазды.
Валентина Евдокимовна Кейдия «Солтүстік Қазақстан әдебиетшілері қауымдастығына», сондай-ақ «Рудненская лира» және «Рудненский меридиан» әдеби бірлестіктеріне кіреді. Ол қала тұрғындарымен, ардагерлермен, Рудный қаласының мектептері мен колледждерінің оқушыларымен шығармашылық кездесулердің белсенді қатысушысы болып табылады.
Иван Андреевич Ваганов 1926 жылы 14 тамызда дүниеге келген. Соғыс алдында жеті сыныпты аяқтағаннан кейін, ол одан әрі қандай да бір қызығатын істі үйренуді жоспарлады: ол машиналар мен механиздерге қызықты, жылқыларды, сурет салуды, балалайка мен аккордеонда ойнауды ұнататын. Алайда барлық жоспарларға соғыс кедергі болды. Үш жыл бойы Иван колхоз жұмыстарында майданға аттанған ағасы Андрейді ауыстырды. Ал 1943 жылдың қарашасында Банкрушиха аудандық әскери комиссариаты әскерге шақырады. Ол 18 жасқа толмай майданға аттанды - 98-соққы дивизиясының 308-полкында артиллерист. Екінші және Үшінші Балтық жағалауы, Бірінші Украина майдандарында 45 миллиметрлік зеңбіректің нысанашысы болып шайқасқан.
Иван Андреевич Балтық жағалауында жауынгерлік тәжірибеден өтті Фашистер орманды тасалап, қосымша күштерін тартып, күтпеген жерден шабуылға көшті. Осындай қуатты соққыға шыдай алмаған полк бөлімшесі шегіне бастады. Осы қиын сәтте Вагановтың зеңбірегінде снаряд тұрып қалды. Қару командирінің шешімін күтпей, Иван снарядты қайтадан зеңбіректің ішіне салып, атып жіберді – зеңбірек босап, снаряд жауларға тиді. Ал одан кейін зеңбірек жауға үздіксіз соққы бере бастады – жау мұндай тығыз отқа төтеп бере алмады, қашты. Бұл ұрыста Иванның қолына оқ жарықшағы тиді.
Ол өз полкын Германияда қуып жетіп, қайтадан жараланды. Және тағы да ол басқа полк құрамында соғысуға кетті. Алайда ол өзінің бұрынғы жолдастарын соншалықты сағынғандықтан, бір күні түнде көрші полкке оларды көруге аттанды. Жаңа орында оны іздеп қалады, сол себепті ол хабар-ошарсыз жоғалғандар тізіміне кірді. 1944 жылдың соңында Алтайдың Велижанка ауылында Вагановтар отбасына ұлының хабар-ошарсыз жоғалғаны туралы хабарлама келіп түсті. Бұл қайғылы қатені Вагановтың өзі 1945 жылы наурызда Одер өзеніндегі плацдармды қорғау кезінде ауыр жарақат алған Кавказ госпиталінен үйіне хат жолдап, түзеді. Иван Андреевич Эстония, Латвия, Германияны азат етуге қатысты. Жеңісті ол госпитальде қарсы алды, 1945 жылы демобилизацияланды.
Соғыстан кейін Иван Андреевич Алма-Атада тігін машиналарын жөндеу шебері болып жұмыс істеді. Шығармашылық қабілетімен ол Алматы музыкалық училищесін үздік бітіріп, біздің өлкеге жұмысқа жіберілді. 1957 жылы салынып жатқан Рудныйға көшкеннен кейін, ол жергілікті музыка мектебінің негізін қалаушы болды, сабақ берді, ұзақ уақыт бойы оның директоры болды, осы жерден зейнет демалысына кетті. Оның бастамасымен Рудный қаласында музыкалық училище ашылды. Айта кету керек, бұған дейін Қостанай облысында мұндай мекеме болмаған. Оның әр оқушыға өз көзқарасы болды, бірақ нәтижесі бір: олардың барлығы өмірлерін музыкаға арнады. Оның оқушыларының бірі Сергей Кобызев көп жылдан кейін Борис Старшининнің «Мұғалімге арнау» сөзіне ән жазды. Иван Андреевич ән мен музыканы өзі жазған. Рудный тарихи-өлкетану мұражайында оның «Майдандағы көктем вальсі» әніне ноталар мен сөздер жазылған қолжазбасы сақтаулы.
Тамаша педагог, ешқашан жабырқамайтын адам, Ваганов қалалық іс-шараларға әрдайым қатысып, өскелең ұрпақты тәрбиелеуге белсене атсалысты. Ол жастар алдында мектептер мен ұйымдарда жиі сөз сөйледі. Өзінің әскери өткені туралы өте қызықты әңгімелеп берді.
Иван Андреевич Ваганов ІІІ дәрежелі Даңқ, Отан соғысы ордендерімен, «Ерлігі үшін», «ҰОС кезіндегі ерен еңбегі үшін», «Құрмет белгісі» ордендерімен, мерейтойлық наградалармен марапатталған.
Степан Дмитриевич Батищев-Тарасов 1911 жылы 1 тамызда Куйбышев облысы Белоозерка ауылында кедей шаруа Дмитрий Демьянович Батищевтің отбасында дүниеге келген. Әкесін көп ұзамай әскери қызметке алып кетеді, ал 1914 жылы ол герман майданында қаза тапты 1919 жылы анасы Анна Яковлевна соғыс мүгедегі Иван Моисеевич Тарасовқа екінші рет тұрмысқа шықты. Олар болашақ геологты бірге тәрбиеледі. Сондықтан Степан Дмитриевичтің екі тегі бар – Батищев-Тарасов.
1935 жылы Ленинград тау-кен институтының геологиялық-барлау факультетін инженер-геолог біліктілігімен бітірді. Ал еңбек жолын студент кезінен бастаған.
Батищев-Тарасов ұзақ уақыт бойы Қазақстанда жаңа металлургия зауыттарын салу және Торғай ойпатының бүкіл аумағын кешенді зерттеу үшін минералдық-шикізат базасын құру міндеті жүктелген Қостанай геологиялық-барлау трестінің бас инженері болды. Оның басшылығымен облыста геологиялық барлау жұмыстары айтарлықтай кеңейді. 1948 жылы Таран ауданында Аятқа қарағанда сапасы жағынан едәуір жақсы Қозырев және Қоржынкөл темір кен орындары анықталды. Сондықтан да Орал металлургтері үшін Козыревское кен орнында бірден кен өндіру басталды.
1950-1956 жылдары Степан Дмитриевич жаңа металлургия зауыттарын құру үшін шикізат базасын дайындау туралы КСРО Министрлер Кеңесінің бірқатар маңызды қаулыларын орындау жөнінде үлкен жұмыс атқарды. Торғай темір, көмір, бокситтер, отқа төзімді балшық сияқты пайдалы қазбалар бойынша қорлары оның тау-кен өнеркәсібі жұмыс істеген екі жүз жылдан астам кезеңде анықталған Оралдың ресурстарынан бірнеше есе көп болған елдің маңызды минералдық-шикізат базаларының қатарына кірді. Осы кезеңде ол тың және тыңайған жерлерді суландыру және осы ауданда геологиялық қызмет құру жөнінде үлкен жұмыс атқарды. Кейіннен Қостанай геологиялық-барлау трестінің базасында Солтүстік Қазақстан геологиялық басқармасы ұйымдастырылды.
Теміркенді кен орындарындағы негізгі жұмыстар аяқталғаннан кейін және оларды өнеркәсіпке бергеннен кейін Батищев-Тарасов денсаулық жағдайы бойынша Геология және жер қойнауын қорғау министрінің бұйрығымен Орал геологиялық басқармасына Шығыс Оралдың ерекше тақырыптық партиясының бастығы етіп ауыстырылды. Бұл тақырыптық партия Шығыс Орал маңы бойынша геологиялық материалдарды жинаумен, жүйелеумен, жинақтаумен және геологиялық және геофизикалық жұмыстарды жүргізу бойынша бірқатар ұсынымдарды әзірлеумен айналысты, нәтижесінде өңірдің магнетит кендері бойынша перспективалары едәуір кеңейтілді және Қорған облысы аумағында бірқатар ірі кен келешегі бар алаңдар анықталды.
Сенім телефоны
8 (71431) 3 92 87
