«Татыр шайқасы» ескерткіші

«Татыр шайқасы» ескерткіші, Жанкелді ауданы, Арқалық Торғай   тас жолының бойында, Тауыш  ауылынан 3 км  қашықтықта.

Ескерткіш  атауы  әлдеқашан  құрғап кеткен  көлдің  құрметіне  берілген. Ескерткіште  Татыр өзенінің  бойында  Аманкелді Имановтың қолбасшылық  таланты айқындала түскен шайқастың  уақытын көрсетіп тұрған  «1916» саны айқын көрінеді. Ол  1916 жылғы көтерілістің қолбасшысы болды. Көтеріліске себеп  патшаның қазақтың  ер адамдарын  тың жұмыстарына  шақырту жарлығы болды.Жасақ жию астық жинау және  малдарды қыстауға  дайындау   кезінде, астық дайындау  кезінде  өткізілді.Еңбекке жарамды  барлық еркек  қауымын шақырту онсыз да  қоныс аударушылардың  жарамсыз етіп тастаған   жерінің  берекесін кетіріп,  қазақ  шаруасының экономикасына  зиянын  тигізді.Қалған  қазақтар  1916-1917 жылдары  түгелдей  аштықтан  қырылып жатты.

1916 жылдың  қазанында Торғай және Ырғыз уезінен  әрқайсысында 2-3 мың адамнан  бар  20 отрядь жасақталды. 1916  жылдың 21 қазанында  4 мың  көтерілісші  Аманкелді  Имановтың басшылығымен Татыр өзенінің бойында  казак жүзбасыларымен және  полицей отрядымен  шайқасты. Өзен жағасын қаулай өскен ну қамыстың қалыңдығы   сарбаздардың  күтпеген жағдайларға  торуыл жасауына, ұрыстың  өз пайдаларына  шешілуіне  жақсы әсерін тигізді.

Көтерілісші қазақтар үшін  бұл жеңіс  тек әскери жоспарда ғана маңызды болып қойған жоқ. Оның маңызы  моралды – психологиялық және  әлеуметтік-саяси астарында жатыр. Бұл шайқас жайындағы хабар  бүкіл  қазақ  даласына  тарап, халық арасында Аманкелді Иманов пен 1916  жылғы  шайқаста  ерлік  көрсеткен оның  жасақшыларының  мәртебесін  асыра  түсті. Татыр  өзеніндегі  шайқас, оның  сәтті  аяқталуы  халықтың  көзқарасын кеңейтіп, ұлтазаттық  көтерілістердің  ауқымдануына  әкеліп соғып, бүкіл Қазақстанды қамтыды.

 

«Прима» біздің қонағымыз

2019 жыл Қазақстанда Мемлекет басшысының жарлығымен Жастар жылы болып белгіленді. Осы орайда Орталық қалалық кітапханада «Жастарға жастар жайында» жобасы аясында жаңа танысулар сағаты өтті. Жоба мақсаты – өскелең ұрпақ өкілдерін өздері қатарлы  дарынды, табысты, белсенді өмірді насихаттап жүрген, қала атымен мақтанатын, жастар ортасында өзіндік орыны бар  қатарластарымен таныстыру.

Бұл жолы кездесу кейіпкерлері «Орбита» МО «Прима» вокалдық тобының қатысушылары (жетекшісі – талантты музыкант және педагог, «Қазақстанның  100 жаңа тұлғасы» жобасының қатысушысы – Венера Тулегеновна Жаканина).

Топ мүшелері: Егор Сорокин, Далель және Сабина Балкашевалар, София Нестерова және  Александра Самохина, іс-шара жүргізішісі Ирина Журавлёваның сұрақтарына жауап қайтара отырып, көрермендерге – РПТК студенттері және  № 11 мектеп оқушыларына өздерінің шығармашылығы, қаланың мәдени өміріне  ұжымдардың қатысуы, барған конкурстары мен  фестивалдары, жеке шығармашылық жеңістерімен бөлісті.

2019 жылғы қантар айының мерейгерлері

20  наурыз

Гордиенко Раиса Фёдоровна

туғанына 75 жыл (1944)

 

Раиса  Фёдоровна  Гордиенко  1944 жылы 20 наурызда  Украинада,   Ворожба елді мекенінде туылды.  Оның әкесі  Фёдор Макарович Логвин  колхоз есепшісі,  анасы Евдокия  Яковлевна  қатардағы колхозшы, олардың әдемі дауыстары болды, халық әндерін  құйқылжыта орындады. Олардың алты қызы мен екі ұлы өсе келе  отбасылық хорға  айнала бастады. Үш жасар қыз және оның  кіші сіңілісі Раиса сол жерде өзінің музыкалық карьерасын бастады.  Бұл отбасы бүкіл  Украинада  тек қана өздерінің  әдемі әндерімен емес, сонымен қатар ұжымдық еңбекқорлығымен де көзге түсті.

Хормен бірге түрлі іс-шараларға  қатысып жүрген Раиса көркемөнерпаздар шығармашылығында баянның  алатын орыны ерекше екендігіне көз жеткізе отырып  баянүйренуге деген ынтасы арты түсті. Раиса 7 сыныпты  бітірген бойда  10 айлық баянист-хормейстр  курсына оқуға түсті.  1960 жылдан бастап ол колхозда болсын, өндірісте болсын үнемі көркемөнерпаздарға жетекшілік ете отырып оқып жүрді.

Қостанайдағы салынып жатқан жаңа құрылыс жайында хабар оның отбасына да келіп жетті. Бірінші болып оның сіңілісі, кейін Раиса  Фёдоровна күйеуімен келді. Рудныйда ол еңбек жолын жалғастыра отырып,  шығармашылықпен де айналысты. Алғаш фабриканың комсомол  комитетінде, кейін   ГПТУ-149  жұмыс істеген ол сол жерде хор ұжымдарын ұйымдастырды. Әрі қарай «Железобетонстройдеталь» трестінде жұмыс істеді. Ауыр дерттен кейін көз жұмған күйеуінен 2 баласымен  жесір қалған ол  қарап отырмады: Құрылыс техникумын сырттай оқып бітіріп, лаборант қызметінен құрылыс материалдар зауытының цех  басшысының  орынбасарлығына дейін көтерілді. Тағы да жатақхана  хорына жетекшілік етті. Осы жылдарда зауыт ұжымы оны  кәсіподақ төрайымы және екі рет халық депутаттарының қалалық кеңесіне сайлады.  1986 жылы «Востокэнергочермет» трестіне жұмысқа тұрған Раиса  Фёдоровна  ол жерде  зертхана, қойма басшысы, кәсіподақ төрайымы және көркемөнерпаздар орталығының ұйымдастырушысы болып    12 жыл жұмыс істеді.   Кәсіпорын  тараған кезде ол  жұмыссыз қалды, бірақ атағы қалған жоқ.

2019 жылғы қантар айының мерейгерлері

наурыз

Говорухина-Семёнова Нина Ивановна

туғанына 95 жыл (1924)

 

Нина Ивановна Говорухина  1924 жылдың 9 наурызында дүниеге келді. 1942 жылы оны майданға шақырды . Нинаны арнайы дайындықтан өткен байланыс батальонына  Свердловскіге шақырды.  Нина Ивановна   Смоленск  маңындағы  бөлімшеде қызмет етіп,  соғыста  Белоруссия,  Польшаны азат етті. 1945 жылдың сәуір айында құрамында Нина Ивановна ерлік көрсеткен  бесінші  әскер  Жапониямен күреске Қиыр Шығысқа барды.Муллин, Мудань-цзянь, Дуньхуа,   Харбин,   Гириндермен қатар екінші  майдан жолына аттанған аға сержант Нина Говорухина екі ұлы майданда да Кеңес одағы халқының жеңісінің  қатысушысы болды.

«Судьбой моей стал комбинат»

3 марта 2019 года для жителей города в Центральной городской библиотеке в честь знаменательной для рудничан даты – 65 – летия со дня строительства Соколовского-Сарбайского горно-обогатительного комбината, ныне АО «ССГПО», прошел краеведческий вечер-воспоминание «Судьбой моей стал комбинат».

История Рудного и комбината неотделимы. Вместе с выбором площадки для строительства Соколовско – Сарбайского горно-обогатительного комбината 30 июня 1954 решилась судьба и нашего города.

Кітапхана жұмысшыларының семинары

«Табыстар, мәселелер, болашаққа жоспарлар:

«Рудныйдың ОКЖ» ММ кітапханаларының  2018 жылғы жұмыс қорытындысы және 2019 жылға арналған жұмыс жоспарлары»

 

Әр жылдың басында Рудныйдың ОКЖ кітапханалары мамандары  өткен жылдың қорытындысы бойынша және басталған жылға қойылған  жұмыс жоспарлары  туралы семинар болып өтеді.

Семинар мақсаты – жұмыс қорытындысын жасау, кітапхана қызметі тапсырмаларының кешенді шешімдеріне байланысты теориялық әдістемелік және тәжірибелік мәселелерді талқылау: кітап қорын  қалыптастырудағы актуалды мәселелер, пайдаланушыларға ақпараттық-библиографиялық қызмет көрсету, мәдени-бос уақыт қызметі; «Рудныйдың орталықтандырылған кітапхана жүйесі» ММ 2019 жылға арналған кітапханалық жұмыстарының болашаққа қойған жоспарлары.

Қостанай облысының киелі жерлері

2019 жылы  27 ақпанда Орталық балалар кітапханасында №19 орта мектептің 7 «А» сыныбы үшін «Рухани жаңғыру» бағдарламасының «Қазақстанның киелі жерлері» арнайы жобасы аясында «Қостанай облысының киелі жерлері» атты виртуалдық дилижанс өткізілді.

Аталған іс-шараның мақсаты: қатысушыларды Қостанай облысының киелі жерлерімен таныстыру, «кіші» Отанына деген сүйіспеншілікке және  патриоттықа тәрбиелеу.

Іс-шара қонағы Рудный қаласы Әділет басқармасының бөлім басшысы Абенова Г.У.  «Рухани жаңғыру» бағдарламасының жүзеге асырылуы жайлы айтып өтті.

Оқушылар  іс-шара барысында  Л.Н.Толстой атындағы ОӘҒК дайындаған «Қостанай облысының киелі жерлері мен нысандары» атты библио-карта көмегімен жалпыұлттық маңызға ие киелі жерлер: Кейкі батыр кесенесі, Амангелді Иманов жерленген жер, Ы.Алтынсарин кесенесі және Торғай геоглифтері туралы  мәліметтер алып, сол жерлерге саяхат жасады.

Виртуалдық дилижанста  презентация және  Қостанай облысының киелі жерлері туралы бейнероликтер көрсетілді.

Сонымен қатар «Сакралды Қазақстан: Отанымыздың қасиетті жерлері» атты кітап көрмесі оқушылар назарына ұсынылды.

«Киелі жерге тағзым – ұрпаққа ұлағат»

«Рухани жаңғыру» бағдарламасы аясында Мемлекеттік тілдегі кітапханада   №15 мектебінің 7 сынып  оқушыларына арналып  Қостанай облысының сакралды орындарымен таныстыру, туған өлке мен өз елінің тарихына деген құрмет туғызу, патриоттыққа тәрбиелеу  мақсатында «Киелі жерге тағзым – ұрпаққа ұлағат» атты тарих сағаты өтті.

Жастар және жастар оқуы күні «Жас болу – демек білімді болу!»

Жастар және жастар оқуы күні  «Жас болу – демек білімді болу№ 8 кітапхана филиалында 18 ақпан күні болып өтті.

2019 жыл Қазақстан Республикасы Президентінің  бастамасымен Жастар жылы болып белгіленді. Бүгінде білімі жоқ адамды табысты адам деп айтуға болмайды. Кітапханалық іс-шара «Жас және білімді»  № 10 мектеп гимназиясының 10 сынып оқушылармен бірге өткізілді.

«Трендте бол – оқы!» – жастар оқуына арналған кітаптарға шолу осылай аталды. Өмірлік пәлсапалар мен ақиқат ісздеу ешкімді бей-жай қалдырмады. Дж. Селинджер «Над пропастью во ржи», С. Коллинз «Голодные игры», Л. Оливер «Прежде чем я упаду», Х. Хоссейни «Тысячи сияющих солнц», Э. Сиболд «Милые кости» – жүргізуші осы кітаптарға кеңінен тоқтала кеткенімен, оқылуы қажет және  мүмкін кітаптар тізімі жетерлік болды.

Сейтқұл Маманұлы ескерткіші

Сейтқұл  Маманұлы (Қыпшак Сейтқұл) (1770-1830) – белгілі жер бөлуші. Торы қыпшақ ұрпағы болып табылады. Көптеген жерлерді аралай келе ол, Торғай даласына, Қабырға  өзенінің бойына  қоныстануды ойлады. Торғай даласына бидай, арпа, қауын, қарбыз, асқабақ, жүзім тұқымын алып келіп, оларды жерге еге бастады.Қыпшақ Сейтқұл Маманұлы бесаспап шеберліктен басқа, өткір тілді шешендікті де меңгерді. Халық  арасында Қыпшақ Сейтқұлдың айтқан: «Егін ексең – таршылық көрмейсің», «Өзен жағасын қоныстанған аштықты көрмейді» деген  сияқты көптеген  даналық сөздері кеңінен жайылған. Осы және өзге де көптеген  қанатты сөздері  бүгінде мақалға айналған. Оның  жетекшілігінде еңбектенген  жер игеруші шаруа қожалықтары 30 дан 400 ге жетті. Оның өмірі Ы.Алтынсариннің  «Қыпшақ Сейтқұл» әңгімесіне  арқау болды.

1830 жылы Жанкелді ауданының Қарабидайық елді мекенінде  қайтыс болды. Бұл данышпан адамды  құрметейтін қалың ел бүгінде  дәл солай Қабырға өзенінің жағалауында тұрып жатыр. Содан бері жұмысынан  айырылып, жоқтыққа ұшыраған адамдар астық егумен айналысады, жалқауланбай еңбек еткен жандар араға жылдар салып  өзге адамдармен тең дәрежелі ауқатты адамдарға  айналып жатады.

Жанкелді ауданының  Көкалат  ауылында  Қыпшақ Сейтқұлға арналып  тегіс  бесбұрыш  бейнесінде қызыл кірпіштен  ескерткіш  тұрғызылды. Ескерткіштің дәл ортасында  жазулармен және оюлармен өрнектелген  үш мәрмәр  тақта  орнатылған. Тақтаның үстінде  металдан жасалған балға мен орақ  нақышталған.