Косьма мен Домианның храмы

Қостанай облысының сакралды орындары картасындағы  ең маңызды орындардың  бірі  – Меңдіқара  ауданы  Боровское  селосында  орналасқан  өз сәулетінің  ұлылығымен  ерекшеленетін Косьмы  және Домиана храмы.

Шіркеу – байда көркем сәулет өнері пайдаланылған  мәдени құрылыстың  ерекше түрі.

Бірінші шіркеу Боровскойда 1888 жылы ағаштан  жасалған және  кішкентай еді. Ол бейбренников  косьма мен Даманның құрметіне  аталды. Ауыл  тұрғындарының саны көбею үстінде болғандықтан  келушілерге бұл шіркеу тарлық қыла бастады. Боровской ауылының тұрғындары үшін 1905 жылы кірпіш шіркеуінің құрылысына рұқсат берілді.  Бірі Ярославка губерниясынан  Михаил Кирилловты  шақырып, ол  тамаша храм құрылысын  қозғады. Шіркеуді бүкіл әлеммен, келушілер  жинаған, сондай-ақ қазақ миссиясынан түскен ақшаға салды. Кірпіштерді қалау  аяқталғанда, кескіндеме және алтын жалатылған шебер икон тас қойды. 1912 жылы ғибадатханалар  әсем  болды.

Ал 1930 жылы шіркеу жабылды. Өйткені, жертөле калориферлерінің  жануының  құпиясын  беріп үлгермей  кенеттен  шебер Георгий Афанасьевич Березкин  қайтыс  болды. Қабырғалар мен еденді қыздыру ондаған тартпалардың, түтін және ауа ысырмаларының күрделі жүйелі манипуляциясы  көмегімен  жүзеге  асырылды. Сондықтан  шіркеу  қызметкерлері  ғибадатханадан  кетті.

2020 жылғы қаңтар айының мерейгерлері

22  қаңтар

Исаченко Олег Степанович

Туғанына 85 жыл

 

Олег Степанович Исаченко Рудныйға Алматыдағы тау кен институтын бітірген соң  қалаға небәрі бір жыл, ал комбинатқа төрт жыл болған  кезде келді.Маркшейдер болып жұмысқа орналасты. Сарбай кен орыны жаңадан ашылып жатқандықтан  маркшейдер қызметі  өте қажет болды.

Исаченко жуық арада  кен басқармасына бас маркшейдер болып тағайындалды, ал 1974 жылы  комбинаттың бас маркшейдері болды. Оның басқаруымен комбинатта маркшейдердің  жоспарын  айқындандыра  түсуге  мүмкіндік  беретін  өлшеу  есебі,  карьердің жерасты  фотограмметриялық  түсірілімі  енгізілді.

1984 жылы  Олег Степанович бірлестіктің  техникалық бөліміне бастық болды. 1995 жылы  Исаченконы  бірлестіктің бас инженері болып тағайындалды, ал үш жылдан кейін   бірінші  вице-президент– ССКӨБ тің бас инженері болды. Кешеннің  барлық  толассыз еңбегі  соған байланысты еді  – шикі  өнімнен  бастап дайын өнімді шығарғанға дейін. Ол барлық жұмыс барысын жіті қадағалап отырып, алып комбинаттың  барлық  бөлімшелерде  орындалып жатқан  жұмысты  біліп отырды.

2000 жылы үздіксіз адал еңбегі үшін, комбинаттың дамуына қосқан үлесі үшін Олег Степанович Исаченко Қазақстан Республикасы Президентінің жарлығымен  «Құрмет»  орденімен  марапатталды. Олег Степанович  2005 жылы  өмірден озды.

2020 жылғы қаңтар айының мерейгерлері

15  қаңтар

Сергазинов Мурзабек  Мурзаканович

Туғанына 95 жыл

    Ресейдің Челябі облысындағы Ново-Катенино селосында көп балалы отбасында дүниеге келді. Әкесі ерте қайтыс болып, тұрмыстан қиналған анасы жеті жасар баланы  жақсы таныстары  Алдашевтар  отбасына  тәрбиелеуге берді. Мектепті бітірген соң ол  Магнитогорск  училищесіне   құюшы болып оқуға түсті.

1943 жылы  Мурзабек Мурзаканович соғысқа аттанып, 1945 жылы ауыр жарақаттанғаны себепті  үйіне  оралды. Колхозда жұмыс істеді, кейін  «Джетыгаринский» трестінің  кадрлар бөлімін басқарды. Қоғамдық  жұмыстар атқарып, комсомол, кәсіподақ, денешынықтыру, спорттық жұмыстарды атқарды. Ленинградтағы қозғалыс мектебінің бір жылдық курсын тәмәмдаған оны  ССКӨБ  құрылысына  жіберді.

1956 жылдан бастап «Соколовкенқұрылыс» трестінде жұмыс істеп бастап, спорттық жаттықтырушы және денешынықтыру ағартушылық жұмысымен айналысты. Сергазинов түрлі бағыттағы  төрт СССР  спорт  шеберін, І разрядты  52 спортшыны  тәрбиелеп шығарды.Шаңғымен сырғанау бойынша олимпиада  чемпионы  Иван Иванович Гараниннің бірінші  жаттықтырушысы  сол еді.

Мурзабек Мурзаканович «Лучший наставник молодежи»  атағына, «Заслуженный тренер Казахской ССР»  құрметті атағына, «Спортивный судья 1-ой республиканской категории»  кәсіби  атағына  ие  болды.

1998 жылы өмірден өтті.

2020 жылғы қаңтар айының мерейгерлері

13  қаңтар

Онищенко Александр Емельянович

Туғанына 90 жыл

    1930 жылы Алтай өлкесінде туылды. Магнитогорскінің тау-кен институтын, Магнитагорск индустриалды  техникумын бітірді.  1949 жылы  Магнитогорск металлургия комбинатында жұмыс істеп бастады. Домна цехында газовик көмекшісі, агломератчик,аглофабрика шебері,аглоцехтің  инженер-технологы  болып жұмыс істеді.

1964 жылы ССКӨБ штатына жентектеу фабрикасының  басшысы ретінде тағайындалды. 1976 жылы  комбинаттың бас инженері, 1978 жылы директор болып белгіленді.

Александр Емельяновичтің темір окатыштерін өндіру облысы бойынша  ойлап табуда алты  авторлық  куәлігі  бар.Ол рудный тархи-өлкетану мұражайын  ашуға белсене  қатысты. «За трудовое отличие», «Шахтерская слава»  медалдарымен,Қазан Революциясының төсбелгісін иеленген, Қазақ ССР еңбек сіңірген кеншісі болып табылады.

2020 жылғы қаңтар айының мерейгерлері

қаңтар

Сущенко Иван Михайлович

Туғанына 70 жыл

    Иван Михайлович Сущенко – ақын, жазушы және өлкетанушы.Көптеген жылдар бойы  «Рудненский рабочий» газетінің редакциясында жұмыс істеді.  Иван Михайлович өзі туылған және өскен «Званное  селосының  тарихы»  брошюрасының авторы.Бұл материалдарды ол  мұрағаттар мен мұражайлардан жеті жыл бойына жинады.

Сущенко 1949 жылдан  бергі Рудный туралы мәліметтер  жинақталған «Рудный қаласының тарихи анықтамасын»  баспаға дайындап тапсырды. Анықтама үнемі жаңартылып отырады, қалалық кітапханаларда сақталатын баспа өнімдерден басқа оларды «Proza.ru» сайтында электронды түрде табуға болады.

Одан өзге, Иван Михайлович «Кисло-сладкое»  лирикалық өлеңдер жинағын шығарып, олар  өзі 2014 жылдан бері мүшелігіне енген Ресей жазушылар одағының альманахында басылып шықты.

Олег Осинцев “Музыка судьбы”

22 желтоқсан  2019 жылы Орталық қалалық кітапханада  қала тұрғындары үшін  «Шақырылған  қонақ»  циклінде  талантты да қызықты, рудныйлық ақын, Москваның  «Әлем халықтарының өнері» ассоциациясы   жүлдесінің  жеңімпазы, «Жұлдызды  тоннель» , «Тағдыр музыкасы»  кітаптарының  авторы  – Олег  Сергеевич  Осинцевпен   оның   «Во мне не гасит ночь зарю…»  атты жаңа  өлеңдер  жинағы  таныстырылатын     кездесу  кеші  өтті.

Олег Сергеевичтің өлеңдері  ақын тұлғасының  тереңдігін  сездіреді.Автор  – өлең  оқыған  уақытттың  түрлі  қасиеттері бар- олар  немесе  жанды емдейді, немесе  өлтіреді  деп  санайды. Ақын  қылқаламын  қолына  алған  адам  бұл  жайды  түсінуі  тиіс.

 1993 жылдан 1998 жылдар аралығында   Олег Сергеевич «Рудненский  рабочий» редакциясының  жанындағы  «Кладезь» әдеби  бірлестігін басқарды. Қалалық  газет беттерінде сол кездерден бастап  ақын өлеңдерінің  жолдары  оқырман  құлағына  жетті. Олег Сергеевичтің  еңбек  лирикалары  рудныйлықтардың  жанына  жақын болды.Ол Рудныймен және комбинатпен бірге өмір сүрді, жұмыс істеді және өсті.    

Ахмет Байтұрсыновтың жұбайы Бадрисафа Мухамедсадық-қызына ескерткіш

    Меңдіқара  ауданының Каскат  ауылының жанында  қазақтың  белгілі жазушысы және ағартушы Ахмет Байтұрсыновтың досы, айнымас серігі – Бадрисафенің  ескерткіші  орнатылған. Оның негізі аты – Александра Ивановна.

Александра Ивановна Челябі облысында 1878 жылы дүниеге келді.  Ол қазақ ауылында  өсті, тілді, қазақтың дәстүрі мен салтын жақсы меңгерді, адамдармен  қарым қатынаста ашық жарқын  болды.Адамдар  оны шынайылығы үшін  жақсы көрді: жауапкершілікті сезіне білу, өзгенің  қайғысын сезе білу. Ахмет Байтұрсыновпен ол Әулиекөл ауылында мектепте орыс тілінен сабақ беріп жүріп танысты. Жас оқытушы Ахмет те сол мектепте жұмыс істеген еді. Жастар  бірін бірі ұнатып, некеге  тұруға  шешім байласты. Түрлі дін өкілдері үшін бұл әрине  қиындау еді, дегенмен шынайы махаббат  бұл кедергілерге  қарамады. 1896  жылы  Троицк  қаласындағы  мұсылмандар мешітінде  некесін  қиды, бұл  үшін Александра  Ивановнаға ислам дінін қабылдап, татардың  Бадрисафа Мухамедсадык-қызы  есімін  алды.

Олардың біргелікте  өмірі Қостанайда басталды.  Бадрисафа кәдімгі  үй шаруасындағы  әйел боды. Ол күйеуінің барлық  шаруасына  көмектесіп  жүрді. Оның қонақжайлылығының  арқасында  Байтұрсыновтың  үйі  болашақ «Алаш» партиясының көшбасшыларының  жиналатын орынына  айналды.Бадрисафа газетті қолдайтын  материалдық қордың  жеке мүшесі  болды, «Алаш» партиясына қатысты. Оның Троицк және Орынбордағы өмірінен  көптеген айғақтар  табылды. Ол жерлерде  Байтұрсыновтар біраз уақыт  өмір сүрді.

2019 жылғы желтоқсан айының мерейгерлері

20  желтоқсан

Киселёв Николай Иванович

Туғанына 95 жыл (1924-1980)

 

Николай Иванович Киселёв  1924 жылы 20 желтоқсанда  Семей облысында дүниеге келді.Жұмысшы отбасынан шыққан жігіт әскери болуды армандады.  1942 жылы тамызда  оны майданға шақырды. Белгісінің төртеуін  бірдей  қорғаған ол, өзін майданға аттануға дайынмын  деп есептеді, бірақ  басшылық оны саперлар қызметіне дайындауға  таңдап алды.

1943   жылдың мамырында Николай Иванович қызмет еткен бөлімше Курск маңына орналасты.Бұл жерде  біздің әскерлеріміз  жаумен нағыз шайқасқа түсуге дайындалды. Сапёрдың елу күндік  жұмысы біздің қорғанысымыздың бірінші және екінші белдеулерінің  танк өтетін жерлерін миналауға  арналды.  Бұл  тапсырма  үшін 5 шілде күні таңертең Киселёв өзінің  әскерлерімен бірге топталып  соғысқа  шықты. Бірнеше  рет бомба ойып тастаған  жерлерге мина  орнатумен қатар, қарсыластардың  танктеріне қарсы шабуыл жасауға  көмектесті. Бұл жағдайда оның  бөлім командирі – тәжірибелі  майдангер қаза тапты. Он сегіз жасар  Николай Киселёв   – қарсыласқа қарсы шабуыл жасауда күш біріктіруді   өз міндетіне алды. Комбат сол жерде  оған  Даңқ орденін  табыстап,  сержант  атағын алғанымен  құттықтады.

Отчет по реализации подпрограммы «Рухани Қазына», а также «Семь граней Великой степи» за июль-ноябрь 2019 года

 

 В городе Рудном на 2019 год согласно реестра проектов мероприятий в рамках Подпрограммы «Рухани қазына» Программы «Рухани жаңғыру» продолжается реализация  проектов:

по базовому направлению «Туған жер – туған ел»

проект «Социальный интернет-ресурс «История культуры в лицах и событиях»».

Цель: Обеспечение доступности населения  к информационным ресурсам библиотечного фонда путем создания полнотекстовой электронной базы данных. Снижение рисков сохранности фонда и информации. Упрощение процесса написания научно-исследовательских работ по краеведению и культурологии. Укрепление имиджа библиотеки как центра информационной культуры.

-проект «Ұлы дала тарихы»

         Цель: Развитие исторического сознания казахстанского общества, казахстанского патриотизма и национально-духовного единства. Формирование бесценного символического капитала из галереи образов великих мыслителей, поэтов и правителей прошлого.

В рамках реализации проекта «Социальный интернет-ресурс «История культуры в лицах и событиях» за период с июля по ноябрь 2019 года осуществляется “Задача 2”, состоящая из отбора информационных источников для включения в базу данных, а также началось формирование полнотекстовой базы данных в программе РАБИС. На 1 ноября 2019 года в базе содержится 381 запись. В базу вошли статьи и заметки о событиях кульурной жизни города Рудного и Костанайской области. Основным источником записей является газета “Рудненский рабочий”. Уже оцифрованы номера за 1991-1992 годы, заканчивается работа по оцифровке статей за  1993 год.

Мұхамеджан Сералиннің мазары

XIX ғасырдың аяғы –  ХХ ғасырдың бас кезіндегі Қазақстанның қоғамдық-саяси  ойшылдар тарихында  танымал тұлғалардың бірі  Мұхамеджан Сералин (1872 – 1929 жылдары өмір сүрген) болып табылады.

Мұхамеджан Сералиннің ата-бабалары  Түркістан қаласынан қоныс аударған. Әкесі жағынан атасы, Тұрсынбай Қожа, орташа күнкөрісті көшпенді болған. Оның ауылы Сырдарияның етегіндегі жайлауды қоныстанған болатын. Мұхамеджанның әкесі  Сералы, жас күнінде өлең шығарумен және музыкамен айналысты, әдемі дауысы болды, ән айтты. Уақыт өте келе ол қазақ жастарының арасында ағартушылықты кеңінен тарату керек екендігін түсінді. Қостанай даласына көшіп  келіп, Сералы балаларды оқытумен айналысты.

Мұхамеджан өз әкесінің ісін жалғастырды. Троицкідегі медрессені аяқтаған ол, Қостанайдағы екі кластық орыс-қырғыз училищесін тәмамдап, Орынбордағы мұғалімдік семинариясына оқуға түсті, бірақ отбасының материалдық  жағдайына байланысты жұмыс істеуге мәжбүр болды. Мұхамеджан Сералин  – орысша сауат ашу мен білім беру ісін жүзеге асыруды алдына мақсат етіп қойды. Қазақ балалары үшін мектептер мен училищелерді ашуды ол қазақ зиялылығының борышы деп білді.

Ол қазақ халқының ауызша шығармашылығын оқыды, орыс, татар, парсы тілдерін меңгере отырып, өзі де өлең жаза бастады. М. Сералиннің тұңғыш поэмасы  «Гүлқашима»  аталып  1903 жылы Орынборда басылып шықты. Поэма ескі салт дәстүрдің құрбанына айналған қазақтың қыз-жігіттерінің қайғылы махаббаттарына  арналды. М. Сералиннің ақын ретіндегі үлкен еңбегі қазақ әдебиетіне сюжетті поэма  жанрын енгізумен байланысты болды.