ӘулиеТүркібай атаның мазары

Наурызым ауданы Өлеңді ауылының  жанында  Түркібай ата әулиеснің  моласы бар. Ол 19 ғасырдың басында емші болып танылды.  Түркібайдың  әкесі Ақан да көріпкелдік  дарынымен халық арасында  кеңінен танылған еді, оның  өткір жанары 30-40 шақырым  қашықтықтағы  болып жатқан  оқиғаларды  дәл айтып отыратын.      Ал оның анасы  Үкі, Тастемір  әулиенің қызы, Қоянақ әулиенің  әкесі  Жолшарының  туған  апасы  болды.

Бір күні Жолшара әулие  өз қарындасы Үкіні  көріп кету үшін Ақан ауылына ат басын бұрды. Оның күйеуі Ақан дастархан басында отырып  олардың  болашағы  жайында  білгісі келіп ұлдарын дастархан басына  шақырды. Өзінің үлкен жиені  Шегенбайдың  еңбексүйгіш, байсалды болатынын айтты. Жеті жасар Түркебайдың басынан  сыйпап  отырып, Жолшара әулие оның ерекше дарынды, бүкіл қазақ халқына белгілі тұлға болатындығын меңзеді. Уақыт өте бойында құбылыстар болатынын, абайлау керек екендігін жеткізді. Түркібайдың  арқасы ұстаған кезде оның түсіне ақ киімді  кісі кірді. Ол баланың көзіне қарап, басын сипап, аяғы мен қолын   байлаудан шешті. Көрінген бене лезде жоғалып, Түркібай  құлан таза айығып тұрды. Содан бері өзінің ерекше тылсым күшімен Түркібай  адамдарды  емдеп  бастады.

Бір күні оған  замандасы  Жансегір Жаменкеұлы Бұқарадан  оралмай жатқан  ұлы жайында хабар білгісі  келіп  жүгінді. Ұлын сағынған саудагердің шешесі  көз жасын тия алмай жүрген еді. Ол кездері  саудагерлердің жолы бірнеше жылдарға созылатын. Түркібай: «Бүгін сен менің үйімде қонақ бол, ал ертең белгілі болады» деді. Таңертең шәй үстінде: «Ұлыңның дені сау, барлық малын сатып, қажетті заттарын сатып алған. Бүгін ол бір зат алып, оны басына кигені сол еді, жел ұшырып әкетті.Оның бар жоғалтқаны сол. Жақында оралады.» деді. Расында,жігіт көп ұзамай ауылына дін аман оралды.Жансегір ұлына әулиенің батасын алу үшін ұлын ертіп әкелді. Тамақтанып болған соң Түркібай ата: «Бәйбіше бас киімді әкелші».Бәйбіше жігітке айтылған болжам кезіндегі  бас киімді әкеліп береді.

2020 жылғы ақпан айының мерейгерлері

16  ақпан

Пигарев Виктор Михайлович

Туғанына 85 жыл

 

Виктор Михайлович Пигарев 1935 жылы  16 ақпанда Қостанай облысында дүниеге келді.  1960 жылы Пермск тау кен  институтын бітірді. Жолдамамен ССКӨБ  жұмыс істеуге келді. Сарбай КБ  тау кен шебірі болып, бөлім бастығы,өндірістік бөлімнің бастығы, бас инженер болып жұмыс істеді.

1975 жылы қара металлургия  Министрінің  бұйрығымен Қашар кен байыту комбинатының құрылысына бас инженер қызметіне  тағайындалды. 1977 жылы Виктор Михайлович Қашар КБК директоры болды.1996 жылы зейнетке шығып Қашар кентінің әкімі болып сайланды.

Виктор Михайлович Пигарев Қазан  революциясы, Еңбек Қызыл Ту, «Құрмет белгісі»  ордендерімен, В.И.Лениннің 100 жылдығына арналған медальмен, «Шахтер даңқы» I, II, III дәрежелі  төсбелгілерімен және көптеген марапаттар, мақтау  қағаздарымен  марапатталды.

 

2020 жылғы ақпан айының мерейгерлері

ақпан

Куликова Галина Георгиевна

Туғанына 80 жыл

 

Томск университетін  химия мамандығы бойынша тәмамдаған Галина Георгиевна екі жыл Томскідегі ғылыми-зерттеу институтында жұмыс істеді. Аспирантураны бітірген соң сол университеттің аналитикалық химия  кафедрасына жіберілді.

70-жылдардың басында  Галина Георгиевна Рудныйға келіп РИИ де пайдалы қазбаларды байыту және химия  кафедрасының  аға оқытушысы болып жұмысқа  орналысты. Көп ұзамай ол  доцент атағын алды, тау кен факультетінің деканы  болып тағайындалды. 1982 жылы РИИ ректоры К. К. Карибаев Куликоваға оқыту жұмыстары бойынша проректор қызметін ұсынды. Галина Георгиевна Қазақстандағы  техникалық жоғары оқу орындарындағы  алғаш  әйел проректор болды. Оның шаршамайтын жаңашыл  рухани дүниесі  РИИ дің Лисаковскідегі қашықтықтан  оқыту  факультетін ашуға ат салысты.

Өмір өтіп жатты. Галина Георгиевна Куликова прфессор атағын алды, Халықаралық өмір қауіпсіздігі және  экология академиясының корреспондент мүшесі  болып сайланды, ҚР білім саласының  Құрметті атағына  ие, Рудный қаласының құрметті азаматы.

2020 жылғы ақпан айының мерейгерлері

ақпан

Кожамкулов Доспол Токанович

Туғанына 90 жыл

 

   Доспол Кожамкулов  бала  шағынан  жұмыс істеп  бастады, соғыс жылдары 11 жасар  бала  заготконторға  астық тасыды, өзі қатарлы балалардың  арасында бригадир болды. 1955 жылы Доспол Токанович Алматы  тау кен институтын бітіріп, жаңадан құрылып жатқан ССКӨБ келуге бел байлады, өйткені оның ата-бабалары Тобыл жағасын мекендеп, 20-жылдары репрессияға  ұшырап, Семей  облысына  ауыстырылған еді.

Кожамкулов жұмысын тау шебері болып бастап, кейін ауысым бастығы, одан соң Соколов кен орынында бас инженер болды. 60 жылдары Лисаковск және Қашар Кен байыту комбинаты салынып басталды. Доспол Токановичке Қашар кен байыту басқармасының өндірістік-техникалық бөлімінің бастығы қызметі ұсынылды, кейін ол бас инженердің орынбасары болып тағайындалды.

2020 жылғы қаңтар айының мерейгерлері

22  қаңтар

Исаченко Олег Степанович

Туғанына 85 жыл

 

Олег Степанович Исаченко Рудныйға Алматыдағы тау кен институтын бітірген соң  қалаға небәрі бір жыл, ал комбинатқа төрт жыл болған  кезде келді.Маркшейдер болып жұмысқа орналасты. Сарбай кен орыны жаңадан ашылып жатқандықтан  маркшейдер қызметі  өте қажет болды.

Исаченко жуық арада  кен басқармасына бас маркшейдер болып тағайындалды, ал 1974 жылы  комбинаттың бас маркшейдері болды. Оның басқаруымен комбинатта маркшейдердің  жоспарын  айқындандыра  түсуге  мүмкіндік  беретін  өлшеу  есебі,  карьердің жерасты  фотограмметриялық  түсірілімі  енгізілді.

1984 жылы  Олег Степанович бірлестіктің  техникалық бөліміне бастық болды. 1995 жылы  Исаченконы  бірлестіктің бас инженері болып тағайындалды, ал үш жылдан кейін   бірінші  вице-президент– ССКӨБ тің бас инженері болды. Кешеннің  барлық  толассыз еңбегі  соған байланысты еді  – шикі  өнімнен  бастап дайын өнімді шығарғанға дейін. Ол барлық жұмыс барысын жіті қадағалап отырып, алып комбинаттың  барлық  бөлімшелерде  орындалып жатқан  жұмысты  біліп отырды.

2000 жылы үздіксіз адал еңбегі үшін, комбинаттың дамуына қосқан үлесі үшін Олег Степанович Исаченко Қазақстан Республикасы Президентінің жарлығымен  «Құрмет»  орденімен  марапатталды. Олег Степанович  2005 жылы  өмірден озды.

2020 жылғы қаңтар айының мерейгерлері

15  қаңтар

Сергазинов Мурзабек  Мурзаканович

Туғанына 95 жыл

    Ресейдің Челябі облысындағы Ново-Катенино селосында көп балалы отбасында дүниеге келді. Әкесі ерте қайтыс болып, тұрмыстан қиналған анасы жеті жасар баланы  жақсы таныстары  Алдашевтар  отбасына  тәрбиелеуге берді. Мектепті бітірген соң ол  Магнитогорск  училищесіне   құюшы болып оқуға түсті.

1943 жылы  Мурзабек Мурзаканович соғысқа аттанып, 1945 жылы ауыр жарақаттанғаны себепті  үйіне  оралды. Колхозда жұмыс істеді, кейін  «Джетыгаринский» трестінің  кадрлар бөлімін басқарды. Қоғамдық  жұмыстар атқарып, комсомол, кәсіподақ, денешынықтыру, спорттық жұмыстарды атқарды. Ленинградтағы қозғалыс мектебінің бір жылдық курсын тәмәмдаған оны  ССКӨБ  құрылысына  жіберді.

1956 жылдан бастап «Соколовкенқұрылыс» трестінде жұмыс істеп бастап, спорттық жаттықтырушы және денешынықтыру ағартушылық жұмысымен айналысты. Сергазинов түрлі бағыттағы  төрт СССР  спорт  шеберін, І разрядты  52 спортшыны  тәрбиелеп шығарды.Шаңғымен сырғанау бойынша олимпиада  чемпионы  Иван Иванович Гараниннің бірінші  жаттықтырушысы  сол еді.

Мурзабек Мурзаканович «Лучший наставник молодежи»  атағына, «Заслуженный тренер Казахской ССР»  құрметті атағына, «Спортивный судья 1-ой республиканской категории»  кәсіби  атағына  ие  болды.

1998 жылы өмірден өтті.

2020 жылғы қаңтар айының мерейгерлері

13  қаңтар

Онищенко Александр Емельянович

Туғанына 90 жыл

    1930 жылы Алтай өлкесінде туылды. Магнитогорскінің тау-кен институтын, Магнитагорск индустриалды  техникумын бітірді.  1949 жылы  Магнитогорск металлургия комбинатында жұмыс істеп бастады. Домна цехында газовик көмекшісі, агломератчик,аглофабрика шебері,аглоцехтің  инженер-технологы  болып жұмыс істеді.

1964 жылы ССКӨБ штатына жентектеу фабрикасының  басшысы ретінде тағайындалды. 1976 жылы  комбинаттың бас инженері, 1978 жылы директор болып белгіленді.

Александр Емельяновичтің темір окатыштерін өндіру облысы бойынша  ойлап табуда алты  авторлық  куәлігі  бар.Ол рудный тархи-өлкетану мұражайын  ашуға белсене  қатысты. «За трудовое отличие», «Шахтерская слава»  медалдарымен,Қазан Революциясының төсбелгісін иеленген, Қазақ ССР еңбек сіңірген кеншісі болып табылады.

2020 жылғы қаңтар айының мерейгерлері

қаңтар

Сущенко Иван Михайлович

Туғанына 70 жыл

    Иван Михайлович Сущенко – ақын, жазушы және өлкетанушы.Көптеген жылдар бойы  «Рудненский рабочий» газетінің редакциясында жұмыс істеді.  Иван Михайлович өзі туылған және өскен «Званное  селосының  тарихы»  брошюрасының авторы.Бұл материалдарды ол  мұрағаттар мен мұражайлардан жеті жыл бойына жинады.

Сущенко 1949 жылдан  бергі Рудный туралы мәліметтер  жинақталған «Рудный қаласының тарихи анықтамасын»  баспаға дайындап тапсырды. Анықтама үнемі жаңартылып отырады, қалалық кітапханаларда сақталатын баспа өнімдерден басқа оларды «Proza.ru» сайтында электронды түрде табуға болады.

Одан өзге, Иван Михайлович «Кисло-сладкое»  лирикалық өлеңдер жинағын шығарып, олар  өзі 2014 жылдан бері мүшелігіне енген Ресей жазушылар одағының альманахында басылып шықты.

2019 жылғы желтоқсан айының мерейгерлері

20  желтоқсан

Киселёв Николай Иванович

Туғанына 95 жыл (1924-1980)

 

Николай Иванович Киселёв  1924 жылы 20 желтоқсанда  Семей облысында дүниеге келді.Жұмысшы отбасынан шыққан жігіт әскери болуды армандады.  1942 жылы тамызда  оны майданға шақырды. Белгісінің төртеуін  бірдей  қорғаған ол, өзін майданға аттануға дайынмын  деп есептеді, бірақ  басшылық оны саперлар қызметіне дайындауға  таңдап алды.

1943   жылдың мамырында Николай Иванович қызмет еткен бөлімше Курск маңына орналасты.Бұл жерде  біздің әскерлеріміз  жаумен нағыз шайқасқа түсуге дайындалды. Сапёрдың елу күндік  жұмысы біздің қорғанысымыздың бірінші және екінші белдеулерінің  танк өтетін жерлерін миналауға  арналды.  Бұл  тапсырма  үшін 5 шілде күні таңертең Киселёв өзінің  әскерлерімен бірге топталып  соғысқа  шықты. Бірнеше  рет бомба ойып тастаған  жерлерге мина  орнатумен қатар, қарсыластардың  танктеріне қарсы шабуыл жасауға  көмектесті. Бұл жағдайда оның  бөлім командирі – тәжірибелі  майдангер қаза тапты. Он сегіз жасар  Николай Киселёв   – қарсыласқа қарсы шабуыл жасауда күш біріктіруді   өз міндетіне алды. Комбат сол жерде  оған  Даңқ орденін  табыстап,  сержант  атағын алғанымен  құттықтады.

2019 жылғы қазан айының мерейгерлері

23  қазан

Топорков Дмитрий Дмитриевич

Туғанына 115 жыл (1904-1965)

     Дмитрий Дмитриевич Топорков  1904 жылы Нижнетагильск заводы есепшісінің  отбасында дүниеге келді.  Свердловскіде ол училищені жақсы бағалармен аяқтап, кейін Бақалы кенорынында геологтың көмекшісі болып жұмыс істеді,Уральск ПТИ кен факультетінің геологиялық барлау бөлімінде  оқып,  1930 жылы кен инженері біліктілігімен бітіріп шықты. Жас, бірақ тәжірибелі маманды Свердловск қаласындағы Уралск қолданбалы минералогия институтына жіберіп, ол жерде 8 жыл жұмыс істеді. Оның қызметінің басты мазмұны Уралскдегі мырыш және темір кенін барлау болатын. Ол Уральск кенбасқармасында техникалық басшы және ірі кен барлау партиясының бастығы болды.

Қазақстанға оны республикалық кенбасқармасына бас инженер қылып жіберді. Бірақ кен барлау жұмысына қызығушылық оны Орталық Қазақстанға тартып тұрды.Бұл жерде ол Джездинск мырыш орынын зерттеді, Орталық Қазақстанның кешенді экспедициясының бас геологы болып жұмыс істеді. Уралск кенбасқармасына  мемлекеттік геологиялық бақылау  бастығы қызметіне жаңа ауыстырылымды  Дмитрий Дмитриевич ғылыми-зерттеу жұмыстарын аяқтауға жұмсады.1946жылы ол диссертация қорғап, геолого-минералогиялық ғылымының кандидаты  атағын алды.

Ол кезде Дмитрий Дмитриевичке атақты уралск тау кен инженері-кентанушы                А. А. Краснопольскийдің 1893 – 1899жылдары қазіргі Таран ауданындағы Аят өзеніне жасаған зерттеулердің  мәліметтерін  пайдалануды ұсынды. Топорков СССР Кеңестік халық комитетінің  геология ісі бойынша бөліміне   Аят темір-кен орынына  шұғыл барлау ұсынысымен  жүгінді. 1946 жылдың соңында Топорков біздің ауданға  Николаевк кентінде АЯТ кен барлау экспедициясын  ұйымдастыру тапсырмасымен келді. Свердловск қаласынан Николаевкаға «басқарушы десанттар» келді: ГРЭ бастығы Повалоцкий Ю. П., бас  инженер Попов В. А., бұрғылау шеберлігі  мектебінің жетекшісі Морфицын В. М. және басқалар. Сол кезден  экспедицияны қаржыландыру, оны әртүрлі техникамен және құрылыс материалдарымен жабдықтау  басталды. Уральск КБ жедел байланыс орнату үшін   ПО-2  ұшағын  ұшқын – майдангер  М. Г. Сургутановпен бірге жіберді.